Interview with Ayreon 1

Source: Zwaremetalen
February 2008
By Ralph Plug

Een gesprek met Arjen Anthony Lucassen

Met 01011001 heeft de Nederlandse multi-instrumentalist Arjen Lucassen wederom een verbazingwekkend sterke plaat opgenomen, waarbij hij opnieuw gebruik heeft gemaakt van de diensten van een keur aan internationaal vermaarde muzikanten. Dat het erg goed gaat met 's mans project blijkt onder meer uit de fenomenale binnenkomst in de album top 100, waarbij direct de tweede plaats bezet werd, en de nodige aandacht die de zogenaamd serieuzere media aan Ayreon besteedt. Tijd voor een gesprekje met de sympathieke muzikant.


Ik heb het je de vorige keer, bij de release van The Human Equation ook gevraagd, dus daar begin ik hier nu ook maar mee: wat vind je er zelf van?


Misschien heb ik je de vorige keer hetzelfde antwoord wel gegeven, maar ik heb mijn eigen studio en ben eigen baas, en ik geef een album als dit pas uit handen als ik er voor de volle honderd procent tevreden over ben. Ik ben over 01011001 dan ook absoluut zeer goed te spreken.


Waarom heb je in hemelsnaam een binaire code uitgekozen als albumtitel?


De oorspronkelijke titel was The Sixth Extinction, wat natuurlijk een eersteklas tongbreker is. Dat moest en zou dus korter. Het alternatief was vervolgens Y, maar dat was weer honderdtachtig graden de andere kant op en eigenlijk veel te simpel. Op een gegeven moment op de plaat heb ik een nummer staan waarin ik Anneke van Giersbergen binaire taal laat zingen en dat werkte als een speer. Die sample hebben we toen online gezet en iedereen was daar erg over te spreken. Veel mensen zijn zelfs aan het uitzoeken geweest wat die code dan wel allemaal betekenen zou, dus ik bedacht me toen dat het misschien wel geslaagd zou zijn de albumtitel wat cryptischer en universeler te houden, waardoor ik uiteindelijk heb gekozen voor de binaire code voor Y.


Tekstueel heb je altijd elementen gehad die voluit spraken tegen - en waarschuwden voor - de technologische revolutie. 01011001 lijkt daarin een overtreffende trap. Ben je huiverig voor de huidige technologische ontwikkelingen?


Laat ik het zo zeggen: ik stel vragen. Ik vraag me af of iets wel of niet goed is, en ik zie om me heen een hele hoop dingen die niet goed zijn. Natuurlijk zie ik ook wel veel zaken die sneller en makkelijker worden, maar is dat ook daadwerkelijk beter? Of ik er huiverig voor ben durf ik echter niet te zeggen, want ook ik ben slaaf van de technologie. Zodra ik 's ochtends wakker ben ren ik naar beneden en kijk ik naar mijn e-mail, vervolgens ren ik naar mijn studio waar natuurlijk alles ook digitaal is, maar ja, dan denk ik terug aan de zeventiger jaren, mijn jeugd, waar helemaal nog niet zoveel technologie was, maar waar wel de mooiste platen zijn gemaakt. Het was in die tijd allemaal wel minder makkelijk dan tegenwoordig, maar dat maakte het leven natuurlijk ook wel een stuk interessanter.


De nieuwe plaat is lastiger te doorgronden bij de eerste luisterbeurten dan menig album hiervoor en veel duisterder dan je andere werk; is dat een reflectie van de persoonlijke problemen van de afgelopen jaren (zo scheidde Arjan van zijn vrouw en werd hij gediagnosticeerd met anosmie, een aandoening waardoor een groot gedeelte van het reuk- en smaakvermogen verloren gaat)?


Ik denk het wel. Sowieso denk ik dat het meeste van mijn werk pas na een paar luisterbeurten een beetje blijft hangen, maar het is dit keer misschien allemaal wel erg donker. Die donkere periode die ik achter de rug heb heeft dan ook zeker zijn sporen op dit album achtergelaten. In het begin heb ik het heel erg zwaar gehad, maar zoals altijd is muziek gelukkig de reddende factor, en zodra ik uiteindelijk weer in de studio lekker aan het werk was wordt het vanzelf allemaal weer wat positiever. Die balans is mijns inziens nodig op een Ayreon-plaat en is ook dit keer wel weer enigszins aanwezig.


Heb je niet op het punt gestaan maar helemaal met de muziek te stoppen?

Oh, ik heb zelfs het punt bereikt waarop ik overal mee wilde kappen. Gewoon kappen, punt. Van alleen al de gedachte aan muziek en het moeten maken van nog een cd werd ik toen al misselijk, en dat is raar, want je wilt namelijk zo graag weer aan de slag en je weet dat diezelfde muziek je redding is. Als het dan eindelijk weer gaat en je krijgt weer wat zinnige noten op papier ben je ook dolgelukkig, en ik twijfel er niet aan of muziek heeft op dat moment mijn leven gered.


We kunnen dan wel stellen dat het maken van muziek voor jou bijna dwangmatig is, of niet?


Ja, absoluut. Dat is vanaf het begin al zo geweest. Ik heb ook nooit een keuze gehad. Mensen komen wel eens op me af met zo'n vraag: "Hee Arjen, ik ben boekhouder, maar ik houd erg van muziek dus zal ik anders de muziek ingaan? Wat denk jij? Wat valt daar eigenlijk in te verdienen?" Dan zeg ik altijd dat als ze überhaupt al moeten nadenken over of ze de muziek ingaan of niet dat ze het niet moeten doen. Voor mijzelf heeft het altijd als een paal boven water gestaan dat ik dit moest doen. Er was geen andere optie. In het begin is dat nog wel wat moeilijk en leef je dan wel in bizarre omstandigheden, maar dat maakt niet uit, want je bent wel met die muziek bezig.


Je hebt voor dit album weer een resem aan gastmuzikanten op laten draven; zijn dat in alle gevallen van tevoren bewuste keuzes geweest?


Er zitten een aantal mensen tussen waar ik al langere tijd mee samen wil werken, zoals Jorn Lande, Bob Catley en Tom Englund. Zij waren dan ook al geruime tijd in de picture, zelfs voor de vorige cd al. Maar er zijn natuurlijk ook zangers die ik nieuw heb ontdekt of die me door fans zijn aangeraden, dus dat is heel wisselend.


Luister je veel naar nieuwe muziek? Sta je bijvoorbeeld op zaterdag bij de lokale platenboer in de rekken te snuffelen?


Het is vreselijk dat ik toegeef, maar ik download als een speer. Vroeger ging je naar de platenzaak en dan ging je een klein stapeltje luisteren, tegenwoordig doe ik dat anders. Ik lees natuurlijk nog steeds de bladen. Als daar iets instaat wat me aanspreekt ga ik naar de MySpace van zo'n band, luister ik wat, en als het me dan aanspreekt download ik het.


En toen kwam je 01011001 tegen tussen alle torrents.


Inderdaad ja!


Baalde je daarvan?


In het begin wel even, natuurlijk. Maar ik denk maar zo: als je een slechte plaat uitbrengt ben je de lul en lig je binnen de kortste keren weer van de harde schijf af terwijl je album niet verkocht wordt. Ik heb gelukkig een hele trouwe fanschare die, mits ze het materiaal goed vinden, de platen toch wel kopen. Dat is misschien ietwat naïef, maar ik denk dat echt. Daarnaast bieden we ook gewoon een mooi pakket aan met twee cd's en een dvd, een mooi doosje en prachtig artwork, en dat spreekt toch voor de meeste mensen ook meer tot de verbeelding als zeventien losse digitale bestanden. Dat heb ik zelf ook, hoor. Als ik iets echt goed vind dan wil ik het product ook gewoon in de kast hebben staan.


Zijn er ook nog artiesten die je niet hebt kunnen krijgen voor dit album?


Ja, die zijn er helaas altijd. Het mooiste is natuurlijk het werken met jeugdidolen zoals mensen van Black Sabbath, Led Zeppelin of Pink Floyd, maar ik vrees dat dat er gewoon niet inzit. Ik probeer het wel iedere keer, maar je komt er gewoon moeilijk door. Het contact loopt al via allerlei managers, de muzikanten zelf krijg je nooit te spreken.


Probeer je zelf dat contact open te houden, als mensen jou vragen voor een gastbijdrage?


Ik krijg heel veel verzoeken om een gastbijdrage te leveren op diverse platen en tot een paar jaar geleden deed ik dat ook allemaal omdat ik het moeilijk vond om nee te zeggen. Het is namelijk toch een eer als iemand je werk dermate goed vindt dat ze je op hun eigen plaat willen hebben. Tegenwoordig ben ik met dat soort dingen wat selectiever. Het kost namelijk veel tijd, en lang niet alles waar ik in het verleden aan heb gewerkt vind ik even goed.


Er is een videoclip gemaakt bij Beneath the Waves; waarom juist voor dat nummer, daar het absoluut geen toegankelijke song is?


Het is geen typische clip geworden en we gaan hem ook niet uitbrengen voor muziekzenders of zo. Het is meer een sfeerbeeld geworden. Een jaar geleden zijn ze ermee begonnen, waardoor ik toen al een song moest uitkiezen. Toen was het nog lang niet af, maar had wel het beste gevoel bij de muziek. Als je de beelden bekijkt snap je ook waarom ik juist die song heb uitgekozen.


Ben je lang bezig geweest met het bedenken van het verhaal?


Valt wel mee. Als ik eenmaal de muziek af heb krijg ik al snel ideeën voor het verhaal. Ik bedacht me dat het misschien interessant zou zijn me verder te verdiepen in de alien Forever van The Electric Castle, die allerlei experimenten uitvoerde op de mensheid. De wezens op zijn planeet zijn namelijk hun gevoelens kwijtgeraakt. Daar duik ik dan dieper in en voor je het weet is het weer een heel groot en bombastisch ding wat je creëert.


Maar niet erg hoopvol, of wel?


Ik denk dat dat wel meevalt. Op de eerste Ayreon-plaat, The Final Experiment uit 1995, heb ik al vastgesteld dat ik 2084 de aarde vergaat, dus dat is in dit universum eigenlijk een vaststaand feit waar ik niet meer onderuit kan. Daar kom ik in alle verhalen dan ook weer op terug.


Je refereert op iedere plaat dan ook een aantal keren naar andere platen in dat Ayreon-universum.


Dat is heel erg bewust. Dit is een soort vervolg geworden op The Electric Castle. Toen ik echter eenmaal bezig was kwamen de referenties naar de andere platen, en voor ik er erg in had zat ik daar alle voorgaande platen een beetje uit te leggen en met elkaar in verband te brengen. Dat is natuurlijk grappig, omdat het in eerste instantie allemaal losse platen waren met afzonderlijke verhalen. Daar is dus nu niets meer van over, haha!


Het klinkt alsof je een soort masterplan in gedachten hebt voor Ayreon.


Ik nu eigenlijk een beetje het gevoel dat Ayreon verhaaltechnisch compleet is, van de tijd voor de big bang tot de vernietiging van de mensheid. De cirkel is wat dat betreft rond en het verhaal is verteld. Wat niet wil zeggen dat ik niet nog meer platen maak, maar dat ik qua verhaal met iets anders zal moeten komen; een soort uitstapje zoals ik dat met The Human Equation gedaan heb.


Waarom keer je iedere keer terug naar Ayreon, dat hoofdproject, nadat je dingen als Star One en Stream of Passion hebt gedaan?


Het ís natuurlijk mijn hoofdproject. Waar Star One meer gericht is op metal, Ambeon meer electronisch is met een zangeresje en Stream of Passion meer symfonisch is met ook maar één zangeres, heb ik bij Ayreon geen muzikale beperkingen. Daar is muzikaal gezien alles mogelijk en dat is heerlijk.


Denk je niet dat je bij Ayreon ook hele duidelijke grenzen hebt van wat je binnen dat bepaalde stramien kunt doen?


In principe is er eigenlijk geen stramien, maar ik ga natuurlijk niet ineens hip hop maken of soul; het blijft muziek zoals ik die graag hoor. Ik ben het echter wel met je eens dat het moeilijker wordt om origineel te blijven, maar ik blijf dat wel proberen.


Heb je nog plannen voor een single voor dit album?


Ik geloof wel dat er plannen zijn, maar dat hangt een beetje van de platenmaatschappij af. Het hangt ook af van wat ik nog aan leuke extra's bij zo'n single kan voegen, zoals bijvoorbeeld leuke opnames van de releaseparty in het Utrechtse Stairway to Heaven, anders vind ik het de moeite ook weer niet echt waard.


Zijn er nog opvallende dingen gebeurd tijdens het opnameproces, zoals een James LaBrie bij het vorige album die tijdens het joggen verdwaald is geraakt?


Haha! Niets iets van die aard, maar we hebben natuurlijk wel flink gelachen op bepaalde momenten. Heel veel daarvan staat gelukkig op de bijgevoegde dvd, zoals de interviews die ik met de verschillende muzikanten heb gedaan, dat is zeer komisch geworden. Dan moet je denken aan zaken als een gesprek met Bob Catley, die vertelt dat hij Koning Arthur is geweest op een cd en weet ik veel wat voor grote rollen allemaal, en dat hij vervolgens helemaal beduusd is dat hij op deze plaat een soort vis speelt. Erg leuk allemaal, en voor iedere fan absoluut de moeite van het kijken waard.


Links:


Kommentarer

Kommentera inlägget här:

Namn:
Kom ihåg mig?

E-postadress: (publiceras ej)

URL/Bloggadress:

Kommentar:

Trackback
RSS 2.0